Bekkenfysiotherapie

De bekkenbodem is een spierplaat onder in het bekken. Deze spierplaat sluit het bekken aan de onderkant af. De bekkenbodem geeft steun aan de organen, die boven de bekkenbodem liggen. Deze organen zijn bij de vrouw de blaas, de baarmoeder en de darm en bij de man de blaas en de darm. Door de bekkenbodem heen lopen de uitgangen van deze organen: de plasbuis, de schede en de darm. Door de bekkenbodem aan te spannen kunt u de verschillende uitgangen afsluiten. Door de bekkenbodem te ontspannen kunt u plassen, gemeenschap hebben en ontlasting hebben.

Bekkenorganen / -bodem van vrouw en bekkenorganen / -bodem van man.

De functie van de bekkenbodem kan op verschillende manieren verstoord zijn:

• de bekkenbodemspieren zijn teveel aangespannen. Hierdoor lukt het niet om voldoende te ontspannen bij plassen, vrijen en ontlasten.
• de bekkenbodem kan niet voldoende aangespannen worden om de plasbuis en de darm af te sluiten of om voldoende steun te geven aan de erboven liggende organen.

Klachten die ontstaan bij het niet goed functioneren van de bekkenbodem:

Bij vrouwen:

• ongewild verlies van urine en/of ontlasting
• niet te onderdrukken aandrang om te plassen en/of te ontlasten, veel te vaak plassen
• moeizaam kwijt kunnen van ontlasting
• verzakkingsklachten van blaas, baarmoeder of darmen
• pijn in de onderbuik, rond de anus of de geslachtsdelen
• seksuele problematiek, zoals bijv.pijn tijdens vrijen

Bij mannen:

• ongewild verlies van urine en/of ontlasting
• niet te onderdrukken aandrang om te plassen en/of te ontlasten, veel te vaak plassen
• nadruppelen
• moeizaam kwijt kunnen van ontlasting
• pijn in de onderbuik, rond de anus of de geslachtsdelen
• seksuele problematiek, zoals bijv.erectiestoornis

Bij kinderen:

• bedplassen
• natte broeken overdag
• heel vaak plassen
• broekpoepen
• poepvegen in de onderbroek
• moeizaam kwijt kunnen van ontlasting

De bekkenbodemspieren spelen ook een rol in het handhaven van een goede houding. Samen met de rugspieren, het middenrif en de buikspieren zorgen zij voor goede stabiliteit in de rug en het bekken. Voor een goede stabiliteit is het belangrijk dat deze spiergroepen goed met elkaar in balans zijn. Dat wil zeggen als er één spiergroep te weinig kracht heeft, neemt een andere spiergroep dat voor een deel over. De onderlinge verdeling van krachten is dan niet goed meer en kunnen er klachten ontstaan.

Klachten die hierdoor kunnen ontstaan zijn:

• bekkenpijn en lage rugklachten (in en rond de zwangerschap/ bekkeninstabiliteit)
• bekkenpijn en lage rugklachten

Verder kan het goed zijn voor of na een operatie in de onderbuik, bijvoorbeeld een prostaatoperatie, de bekkenbodemspieren te trainen.

Voordat een behandeling bekkenfysiotherapie kan beginnen wordt eerst nagegaan of de klachten te behandelen zijn met bekkenfysiotherapie. Daarbij komen de volgende zaken aan de orde:

1. vraaggesprek (anamnese) waarin wordt besproken wat precies de klachten zijn
2. onderzoek van de houding in het algemeen
3. onderzoek van de bekkenbodem
4. invullen mictielijst, dit is een lijst waarop men kan aangeven hoe vaak men naar het toilet gaat en wanneer er bijvoorbeeld sprake is van verlies van urine en/of ontlasting.

Wanneer blijkt dat bekkenfysiotherapie een goede manier is om de klachten aan te pakken wordt gestart met de behandeling.

Er bestaat geen standaard behandeling voor klachten van de bekkenbodem. Aspecten die vaak terugkomen bij de behandeling van deze klachten zijn:

• uitleg over de bouw en functie van de bekkenbodem en het ontstaan van de klachten
• uitleg over toilethouding en toiletgedrag
• goede ademhaling
• ontspanning (algemeen)
• spierversterken van de bekkenbodemspieren
• vergroten van het uithoudingsvermogen van de bekkenbodemspieren
• ontspannen van de bekkenbodemspieren
• coördinatieoefeningen voor de bekkenbodemspieren
• toepassen van de nieuwe vaardigheden in het dagelijks leven
  

Om bovenstaande aspecten te trainen wordt gebruik gemaakt van oefentherapie. Eventueel kan dit worden ondersteund door biofeedback, waarbij je op een schermpje kunt zien wat de bekkenbodem doet tijdens aan- en ontspannen. Bij darmklachten kan ook gebruik gemaakt worden van de rectale ballon. Deze wordt o.a. gebruikt als het gevoel van aandrang voor ontlasting verminderd is.

Bekkenfysiotherapie wordt vergoed volgens de volgende regels:

Kinderen tot 18 jaar:
9 keer (uit de basisverzekering), hierna alleen vergoeding volgens de aanvullende verzekering van de ouder(s)

Volwassenen:
Alleen vergoeding uit de aanvullende verzekering. Na een operatie worden de eerste 9 behandelingen uit de aanvullende verzekering betaald, de rest (gedurende één jaar) uit de basisverzekering.